Marketə girəndə gözünüzün qarşısında olan məhsulu götürürsünüz, yoxsa rəfin aşağısına da baxırsınız? Çünki ən ucuz məhsul hər zaman göz səviyyəsində olmur.
"Bakupost" “Yeni Sabah”a istinadla xəbər verir ki, supermarketlərdə məhsulların rəflərdə yerləşdirilməsi təsadüfi deyil.
Mağazalarda məhsulların hansı rəfdə, hansı hündürlükdə və hansı məhsulun yanında yerləşdirilməsi əvvəlcədən planlaşdırılır.
Məsələn, Bakıda supermarketlərin məhsul yerləşdirilməsi üzrə mütəxəssis vakansiyasında məhsullar üçün xüsusi “planoqramlar” hazırlandığı və satışın artırılması üçün onların daha uyğun yerlərdə yerləşdirildiyi qeyd olunur.
Yüksək tələbat olan məhsulların göz səviyyəsində yerləşdirilməsi də bu strategiyanın bir hissəsidir.
Bu isə o deməkdir ki, alıcının ilk gördüyü məhsul təsadüfən seçilmiş olmaya bilər. Göz səviyyəsində yerləşən məhsul daha tez görünür.
Rəfin aşağı hissəsində olan məhsula baxmaq üçün isə alıcı əyilməlidir. Bu səbəbdən xüsusilə yağ, makaron, düyü, çay, yuyucu vasitələr kimi çoxsaylı seçim olan məhsullarda rəfin yeri alıcının qərarına təsir edə bilər.
Ən ucuz məhsulun mütləq aşağı rəfdə olması isə qayda deyil. Eyni zamanda rəfin göz səviyyəsində olması həmin məhsulun ən yaxşı və ya ən ucuz seçim olduğu anlamına gəlmir.
“Endirim” yazısı da alıcını çaşdıra bilər. Məsələn, bir yağın qiyməti endirimlə 6 manat 50 qəpik ola bilər, amma yanındakı başqa marka 5 manat 90 qəpiyə satıla bilər. Buna görə yalnız “ENDİRİM” yazısına deyil, bütün məhsulların qiymətinə baxmaq lazımdır.
Eyni problem qablaşdırmanın ölçüsündə də ortaya çıxır. 1 kiloqramlıq məhsulun daha sərfəli olduğu düşünülə bilər. Halbuki 500 qramlıq məhsulun kiloqram qiyməti daha aşağı olur. Alıcı ümumi qiymətlə yanaşı, kiloqram, litr və ya ədəd üzrə qiyməti də müqayisə etməlidir.
Uşaqlar üçün satılan məhsullarda isə rəfin hündürlüyü ayrıca əhəmiyyət daşıyır. Rəngli şirniyyatların və uşaqların diqqətini çəkən məhsulların onların göz səviyyəsində olması planlaşdırılmamış alışlara səbəb olur.
Belə ki, kassanın yanında şokolad, saqqız, batareya və digər xırda məhsulların yerləşdirilməsi də eyni məqsədə xidmət edir. Alıcı əsas alış-verişini bitirdikdən sonra adətən belə məhsulları əlavə olaraq səbətinə atır.
Bəs marketlər rəfin yaxşı yerinə görə istehsalçıdan pul alırmı?
İstehlakçı üçün əsas məsələ isə qiymətin düzgün göstərilməsidir. Qanunvericiliyə əsasən, satıcı məhsulun qiyməti və xüsusiyyətləri barədə istehlakçıya düzgün məlumat verməlidir.
Rəfdə göstərilən qiymətlə kassada hesablanan məbləğ arasında fərq varsa, alıcı bununla bağlı market rəhbərliyinə və aidiyyəti dövlət qurumlarına müraciət edə bilər. Ona görə marketdə daha ucuz məhsulu tapmaq üçün sadə qaydalara əməl etmək kifayətdir: göz səviyyəsindəki ilk məhsulu götürməyin, aşağı və yuxarı rəflərə də baxın, “endirim” yazısına deyil, real qiymətə fikir verin, eyni məhsulların kiloqram və litr qiymətini müqayisə edin, kassada isə çeki mütləq yoxlayın.
Bəs ən ucuz məhsulu necə tapmaq olar?
Marketdə daha az pul xərcləmək üçün bir neçə sadə qayda kifayətdir:
1. Gözünüzün qarşısındakı ilk məhsulu götürməyin.
Əvvəl aşağı rəfə, sonra yuxarı rəfə baxın.
2. “Endirim” sözünə aldanmayın.
Yanındakı məhsulların qiymətini də müqayisə edin.
3. Kiloqram və litr qiymətini hesablayın.
Böyük qablaşdırma həmişə sərfəli deyil.
4. Eyni məhsulun müxtəlif ölçülərini müqayisə edin.
500 qram, 750 qram və 1 kiloqram arasında sadə hesab aparın.
5. Məhsulun qiymət etiketinin məhz həmin mala aid olduğuna baxın.
Yanlış etiketlə başqa məhsulu müqayisə etmək mümkündür.
6. Kassada çeki yoxlayın.
Rəfdə gördüyünüz qiymətlə kassadakı qiymət eyni olmalıdır.
7. Planınızda olmayan məhsulu səbətə qoymazdan əvvəl bir dəfə də düşünün.
Xüsusilə kassanın yanında və kampaniya zonalarında gördüyünüz məhsullarda bu qayda işə yarayır.