ABŞ kürd yaraqlıları ilə danışıqlara başladı – Mümkün quru əməliyyatı müzakirə olunur

Kürd silahlı qrupları son günlər ABŞ ilə İranın qərb bölgələrində təhlükəsizlik qüvvələrinə qarşı mümkün hücumun həyata keçirilib-keçirilməməsi və bunun hansı formada baş tuta biləcəyi barədə məsləhətləşmələr aparıb.

Bakupost.az xəbər verir ki, bu barədə məsələ ilə tanış olan üç mənbə “Reuters” agentliyinə bildirib.

Məlumata görə, iki ölkə sərhədində, İraq kürdüstanının yarım-muxtar bölgəsində yerləşən İran kürd koalisiyası belə bir hücuma hazırlaşmaq üçün təlimlər keçir. Məqsəd İran ordusunu zəiflətməkdir. Bu proses ABŞ və İsrailin İran ərazisində müxtəlif hədəflərə qarşı bombardman və raket zərbələri endirdiyi dövrə təsadüf edir.

İki mənbənin sözlərinə görə, planın əsas hədəfi İslam rejiminə qarşı olan iranlıların ayağa qalxması üçün şərait yaratmaqdır. Bildirilir ki, ABŞ-İsrail hücumları fevralın 28-də başladıqdan sonra İranın ali dini rəhbəri Əli Xamenei və digər yüksək vəzifəli şəxslər öldürülüb. Bu vəziyyətin daxildə hakimiyyətə qarşı çıxışlar üçün imkan yarada biləcəyi düşünülür.

Mənbələr anonim qalmaq şərti ilə bildiriblər ki, əməliyyat və onun mümkün vaxtı ilə bağlı yekun qərar hələ verilməyib. Qruplar ABŞ-dan hərbi dəstək istəyiblər. Həmçinin Ərbil və Bağdaddakı İraq rəhbərliyi son günlər Tramp administrasiyası ilə təmasda olub.

Mənbələrin sözlərinə görə, kürd qüvvələri Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin (MKİ) silah təminatı ilə bağlı dəstəyini müzakirə edirlər. “CNN” bu barədə ilk məlumatı yayıb, “Axios” isə Prezident Donald Trampın İraq kürdüstanının iki yüksək vəzifəli lideri ilə telefon danışığı apardığını bildirib.

“Reuters” MKİ-nin əməliyyat planlaşdırılmasında iştirakının miqyasını, silah təmin edib-etmədiyini və ya ABŞ qüvvələrinin kürd dəstələri ilə birlikdə İran ərazisinə daxil olub-olmayacağını müstəqil şəkildə təsdiqləyə bilməyib. MKİ şərh verməkdən imtina edib. Ağ Ev və Pentaqon sorğuya dərhal cavab verməyib. Kürd regional hökuməti də məsələyə münasibət bildirməyib.

Agentlik qeyd edir ki, İraq ərazisindən mümkün əməliyyat böyük ehtimalla ciddi ABŞ hərbi və kəşfiyyat dəstəyi tələb edəcək. Pentaqonun məlumatına görə, Ərbildə yerləşən iki ABŞ bazası İraq-Şam İslam Dövləti (İŞİD) terrorçularına qarşı beynəlxalq koalisiyaya dəstək verir.

Kürd qruplarının ABŞ ilə uzunmüddətli əməkdaşlıq tarixi var. Vaşinqton İraq müharibəsi və İŞİD-ə qarşı mübarizə dövründə bəzi kürd dəstələri ilə birgə fəaliyyət göstərib. Lakin bu qrupların dəyişkən siyasi mövqeləri və ideoloji fərqlilikləri zaman-zaman münasibətlərdə gərginlik yaradıb.

Bununla belə, İran kürd qruplarının ölkə daxilində nə dərəcədə uğurlu ola biləcəyi aydın deyil. Onların döyüşçüləri müxtəlif səviyyədə hərbi təcrübəyə malikdir. “CNN”ə danışan mənbəyə görə, plan silahlı kürd qüvvələrinin İran təhlükəsizlik qüvvələrini öz üzərinə çəkməsi, bununla da şəhərlərdə silahsız iranlıların üsyanını asanlaşdırması üzərində qurulub.

Region ölkələrinin belə bir əməliyyata necə reaksiya verəcəyi də qeyri-müəyyəndir. İran kürdlərinin silahlı çıxışı ölkənin sabitliyi üçün ciddi nəticələr doğura bilər. Bu, həmçinin İranın bəluc azlığı arasında fəaliyyət göstərən separatçı meyilləri gücləndirə bilər. Bəluc qrupları Pakistanın qonşu Bəlucistan vilayətindəki etniklərlə sıx əlaqələrə malikdir və İslamabadın Bəluc müstəqilliyi istiqamətində addımlara tolerant yanaşmayacağı ehtimal olunur.

Türkiyə isə Suriyada Prezident Əhməd əş-Şaraanı dəstəkləyir və Dəməşqlə kürd qüvvələri arasında inteqrasiya razılaşmasını ölkədə dövlət nəzarətinin bərpası baxımından vacib sayır. Ankara daha əvvəl Suriyanın şimalında fəaliyyət göstərən kürd qüvvələri mərkəzi hakimiyyətə tabe olmazsa, hərbi əməliyyat keçirə biləcəyi ilə hədələyib. Eyni zamanda Türkiyə uzun illərdir terrorçu PKK təşkilatı ilə bağlı təhlükəsizlik siyasətini davam etdirir və sərhədlərinə yaxın kürd silahlı qruplarının silahlandırılmasına müsbət yanaşmayacağı gözlənilir.

Beləliklə, mümkün əməliyyatla bağlı müzakirələr davam etsə də, yekun qərar verilməyib və proses yüksək regional risklərlə müşayiət olunur.

Cavid, BakuPost