Azərbaycanda maaşların inflyasiyaya uyğun avtomatik artırılması mexanizminin tətbiqi gələcəkdə mümkün olsa da, bunun üçün qanunvericilikdə dəyişikliklərə və əmək müqavilələrində xüsusi müddəalara ehtiyac var. Ekspertlər hesab edir ki, əsas məsələ yalnız maaş artımı deyil, həmin artımın insanların real alıcılıq qabiliyyətinə təsir etməsidir.
Bakupost.az xəbər verir ki, məsələ ilə bağlı Modern.az-a açıqlamasında Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Əli Məsimli əməkhaqlarının inflyasiyaya uyğunlaşdırılması beynəlxalq praktikada geniş tətbiq olunan iqtisadi mexanizmlərdən biri olduğunu bildirib.
Deputatın sözlərinə görə, bir sıra ölkələrdə maaşlar istehlak qiymətləri indeksinə uyğun olaraq avtomatik və ya dövri şəkildə artırılır:
“Bu mexanizm yaşayış dəyəri artdıqca əməkhaqlarının da proporsional şəkildə yüksəlməsini təmin edir. İnflyasiya müəyyən həddi keçdikdə maaşlar əlavə qərar olmadan avtomatik artırılır”.
Əli Məsimli qeyd edib ki, Azərbaycanda hazırda bu model tətbiq edilmir:
“Ölkəmizdə minimum əməkhaqqı və dövlət sektorunda çalışanların maaşları Prezident sərəncamları ilə artırılır. Artımlar dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabına həyata keçirilir və inflyasiya göstəriciləri də nəzərə alınır”.
Deputat bildirib ki, gələcəkdə beynəlxalq praktikada tətbiq edilən bu üsulun Azərbaycanda hansısa formada tətbiqi nəzərdə tutulsa, qanunvericiliyə dəyişikliklər edilməli və şirkətlərin əmək müqavilələrinə müvafiq müddəalar daxil olunmalıdır.
Əli Məsimli hesab edir ki, əsas məsələ əməkhaqqının nominal deyil, real artımının təmin edilməsidir:
“Bu ilin fevralına orta aylıq nominal əməkhaqqı 6,2 faiz artaraq 1152 manat olub. Rəsmi statistikaya görə, inflyasiya 5,6 faiz, ərzaq inflyasiyası isə 6,7 faiz təşkil edib. Bu isə o deməkdir ki, maaş artımının böyük hissəsi qiymət artımı ilə kompensasiya olunub”.
O vurğulayıb ki, xüsusilə aztəminatlı ailələrin xərclərində ərzaq məhsulları üstünlük təşkil etdiyindən, qida inflyasiyası onların gəlirlərinə daha ciddi təsir göstərir:
“Əməkhaqqının nominal ifadədə artımı bir çox hallarda inflyasiyanın yeminə çevrilir və real gəlir artımı baş vermir. Ona görə də maaş, pensiya və digər sosial ödənişlərin artırılması ilə yanaşı, inflyasiyanın səngidilməsi istiqamətində də təsirli tədbirlər görülməlidir”.
*Nə əkərsən, nələrlə yetirərsən, necə becərərsən, elə onu da toplarsan (biçərsən)!* müdrik kəlamıni Kolxozun *Hamının tələbatına uyğun, hər kəs bacardığı qədər çalışar və adekvat pay alıb-yaşar!* prinsipi 1922ci ildən Leninin mexanikləşdirmə, elektronlaşma sənayesinə müvəqqəti ərzaq sapalağı böyük İttifaq dövlətini Stalinin 1953cü ilə qədər toplatdığı strateji ehtiyatlarla 1963cü il-əlahiddə ixtisaslı sovxozlara qədər (avropa sosial internasionalını Hərbi Nasionalizmdən xilas etməklə yaşatdı! Sonrakı Siyasət öz daimi *möhtəşəm* şüarlı yeni dünyəvi-inteqrasion islahatları ilə artıq 1987-1991ci illərdə (29) Sosaialist birliyini naməlum-özəl *Qərb*ə *separat* (gizli) sövdə-yeni bölüşməyə təslim edib? Sosial qığılcımını *Qanlı Bazar* cinayəti dönməz inqlaba çevirsə də, elə həmin əsrlərdə də, vətəndaşlar, İşə götürən və işçilər arası yüksək vicdani və sosial yüksəliş və inflyasiyanı ödəyəcək hüquqi ədalətli münasibətlər olub! Taxıl ehtiyatı olmayan Rusiyanı, *varlı avropa*(ANTANTA) ərzaq istəyinə görə Türkiyə ərazilərinin işğalına yönəltməklə Sosialist İnqlabını qaçılmaz etmişdi? Ərzağı yetməyən ac əhali müharibə etməliymiş? Müasir Qlobal siyasətin oxşar Beynəlxalq Münasibətlər siyasəti əsr öncəki azı on illər davam etmiş tarixi dönüş prosses və hadisələrini xatırlatma duyğusuna gətirdi? Biz Qafqaz uğrunda Siyasi mübarizə görürüksə, iddiaçıların hər birinin hansı maraqdan və kimin tərəfində olduğunu bilmək faydalı olmazmı? Yoxsa, adambaşına məhsul istehsalı göstəricimiz, hüquqlarına təşəbbüs göstərdiyimiz, Azərbaycana qarşı qərarlar qəbul etmiş, layihələr çəkdiyimiz ölkələrə nisbətən aşağı olması da münasib münasibətmi?