Saqqallılar ölkəyə buraxılmır: “Ya qırx, ya geri dön”! - YENİ QANUN

"Bakupost" Musavat.com-a istinadla xəbər verir ki, məsələ rusdilli bloqer Kirill Bannıxın Facebook paylaşımından sonra daha böyük auditoriyanın diqqətini çəkib. Minlərlə reaksiya və yüzlərlə şərh toplayan videoda hadisələrin Qazaxıstanla Çin arasındakı “Xorqos” sərhəd-keçid məntəqəsində baş verdiyi bildirilir.

Paylaşımda qeyd olunur ki, saqqallı kişilərin Çinə buraxılmaması barədə hələlik rəsmi qərar açıqlanmayıb. Buna baxmayaraq, eyni keçid məntəqəsindən istifadə edən bir neçə nəfər oxşar münasibətlə qarşılaşdığını söyləyib.

Qazaxıstanın “Ulysmedia” nəşri də məsələni araşdıraraq sərnişinlərin açıqlamalarını yayıb. Samat Avqanov adlı Qazaxıstan vətəndaşı 2022-ci ildən işlə əlaqədar müntəzəm olaraq Çinə getdiyini, lakin əvvəl belə tələblə üzləşmədiyini bildirib.

Onun sözlərinə görə, sentyabrın 3-də “Xorqos”dan keçərkən sərhəd əməkdaşları onlara iki seçim veriblər: ya saqqallarını qırxmalı, ya da Qazaxıstana geri qayıtmalı idilər. Avqanov Çinə daxil olmaq üçün saqqalını qırxmağa məcbur qaldığını deyib.

Digər sərnişin Şınqıs Kudaybergenov isə bu cür yoxlamaların bir neçə gündür aparıldığını iddia edib. Onun sözlərinə görə, saqqallı kişiləri polis əməkdaşları qarşılayır, onlara ülgüc verir və bəzi hallarda saqqalın qırxılması prosesi videoya çəkilir. Kudaybergenov bloqer olduğunu əsas gətirərək saqqalının kiçik bir hissəsini saxlamağa icazə ala bildiyini söyləyib.

Sərnişin həmçinin bəzi şəxslərin mobil telefonlarının yoxlanıldığını iddia edib. Lakin bu məlumatlar Çin və ya Qazaxıstanın rəsmi qurumları tərəfindən hələlik təsdiqlənməyib.

Məsələnin ən mühüm tərəfi budur ki, Çinə səfər edən bütün əcnəbilərin saqqal saxlamasını qadağan edən ümummilli qərar yoxdur. Çin hakimiyyətinin yeni qayda qəbul etdiyini və saqqallı kişilərin ölkəyə buraxılmayacağını təsdiqləyən hər hansı rəsmi sənəd də açıqlanmayıb. Buna görə hadisəni bütün Çin ərazisində qüvvədə olan yeni sərhəd qaydası kimi təqdim etmək doğru olmaz.

Bununla belə, “Xorqos” keçid məntəqəsi Çinin Sincan-Uyğur Muxtar Rayonunda yerləşir. Bu bölgədə 2017-ci ildə ekstremizmlə mübarizə tədbirləri çərçivəsində “qeyri-adi saqqal” adlandırılan zahiri görünüşlə bağlı məhdudiyyətlər tətbiq edilmişdi. Çin tərəfi bu tədbirləri təhlükəsizlik və dini radikallaşmaya qarşı mübarizə ilə əsaslandırırdı.

Hazırkı hadisələrin həmin qaydalarla birbaşa əlaqəli olub-olmadığı məlum deyil. Yeni iddiaların yalnız “Xorqos” keçid məntəqəsindəki lokal təhlükəsizlik tədbirindən, sərhəd əməkdaşlarının şifahi göstərişindən, yoxsa ayrı-ayrı şəxslərə münasibətdən qaynaqlandığı da aydınlaşdırılmayıb.

Beləliklə, indiki mərhələdə təsdiqlənən əsas fakt Çinə saqqalla girişin rəsmən qadağan olunması deyil, bir neçə sərnişinin eyni sərhəd-keçid məntəqəsində saqqalını qırxmaq tələbi ilə üzləşdiyini bildirməsidir. Məsələnin hüquqi əsası və tətbiq dairəsi barədə isə Pekindən rəsmi izahat gözlənilir.