2023-cü ilə damğa vuran hadisələr

Oktyabrın 7-də İsrail-Qəzza müharibəsi başlamazdan əvvəl münaqişə və ya humanitar böhranlar səbəbindən dünya miqyasında didərgin düşmüş insanların sayı rekord həddə çatıb və müharibə bu problemin daha da artmasına səbəb olub.

BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığının (UNHCR) məlumatına görə, Ukrayna, Sudan, Myanma və Konqo Demokratik Respublikasında baş verən müharibələr və Talibandakı humanitar böhran səbəbindən 114 milyon insan evlərini tərk etmək məcburiyyətində qalıb. O vaxtdan bəri ən azı 1,9 milyon qəzzalı onlara qoşulub.

Avropa Birliyinin iqlim müşahidəçisi Kopernikə görə, qeydlərin aparıldığı ildən bəri 2023-cü il ən isti il olub.

Şimal yarımkürəsində indiyə qədər ən isti yay yaşanıb. Cənub yarımkürəsində qışda temperatur rekordları qırıldı. Argentinanın paytaxtı Buenos Ayresdə avqustun 1-də 30 dərəcə isti ilə tarixin ən isti günü yaşanıb.

BMT-nin İqtisadi və Sosial Məsələlər Departamentinin məlumatına görə, Hindistan 2023-cü ilin ortalarında Çini keçərək dünyanın ən sıx ölkəsi olub. Dünyanın səkkiz milyard əhalisinin təxminən 1,43 milyardının yaşadığı ölkəyə çevrildi.

Çinin əhalisi 2022-ci ildə 1,426 milyarda çatdıqdan sonra ilk dəfə azalmağa başlayıb. Ekspertlərin fikrincə, 2100-cü ilə qədər Çinin əhalisi Hindistan əhalisinin yalnız yarısı ola bilər.

Qreta Qerviqin rejissoru olduğu "Barbie" filmi rekord qırıb. Film həm də Qerviqi indiyə qədər ən çox gəlir əldə edən qadın rejissor edib.

Serb tennisinin əfsanəsi Novak Cokoviç kolleksiyasına daha üç Böyük Dəbilqə (Avstraliya Açıq, Fransa Açıq və ABŞ Açıq) əlavə edərək, kişilər arasında 24 təklik tituluna çatıb. Yaşının çox olmasına baxmayaraq, Cokoviç 22 çempionluğu olan ispaniyalı Rafael Nadalı qabaqlayır. Serbiyalı Novak Cokoviç hazırda 24 Böyük Dəbilqə çempionluğu qazanan yeganə kişidir və 1960-70-ci illərdə 24 çempionluq əldə edən avstraliyalı qadın tennisçi Marqaret Kortla birgə rekorda sahibdir.

Queen qrupunun solisti Freddie Mercury-nin demək olar ki, bütün ən yaxşı mahnılarını bəstələmək üçün istifadə etdiyi fortepiano və "Bohemian Rhapsody"nin orijinal əlyazması sentyabr ayında Londonda hərraca çıxarılanda, 61 ölkədən 2000 iştirakçının qatıldığı rekord qırıldı. Yamaha G2 Baby Grand piano 3 milyon funt-sterlinqdən çox satıldığı halda, hərraca Merkuriyə aid bir çox xüsusi əşyalar, bığ darağından bağ darvazasına qədər daxil idi.

Avropa İttifaqı bu il gizlilik və digər pozuntularla bağlı böyük texnologiya şirkətlərinə nəzarəti gücləndirdi.

Avropalıların məlumatlarından istifadə üsullarına razılıq vermələrini tələb edən Aİ qaydalarını pozaraq, Facebook İrlandiyada şəxsi məlumatları qanunsuz olaraq ABŞ-a ötürdüyünə görə rekord məbləğdə 1,2 milyard avro cərimələnib.

Portuqaliyalı çoban iti Bobi Ginnesin Rekordlar Kitabı tərəfindən dünyanın ən yaşlı iti seçildikdən aylar sonra fevral ayında öldü. Tipik ömür uzunluğu 12-14 il olan saf cins Rafeiro 21 oktyabr 2023-cü ilə qədər 31 il 165 gün yaşadı. Sahibləri onun ömrünü insan qidası ilə qidalanmağa borclu olduğunu bildirib.