Trampın gözlənilməz strateji səhvi: Pekini heç kim dayandıra bilməz!

Bakupost.az xəbər verir ki, bunu Karnegi Beynəlxalq Sülh Fondunun baş elmi işçisi İsaak Kardo "The Financial Times" üçün yazdığı məqaləsində qeyd edib.

Məqalədə qeyd olunur ki, Vaşinqton donanmasını bir bölgədən digərinə yönəldərkən və müttəfiqləri ilə münasibətləri gərginləşdirərkən, yaranan geosiyasi boşluğu Pekin doldurur.

"ABŞ-ın həm rəqiblərinə, həm də müttəfiqlərinə qarşı sərgilədiyi aqressiv davranışlar dünyanın strateji coğrafiyasını dəyişir. Donald Trampın NATO-ya qarşı xaotik kampaniyasının və “Qrenlandiyanı ələ keçirmək” ritorikasının ilk faydalananı Rusiya ola bilər.

Lakin uzunmüddətli və qlobal miqyasda əsas strateji dividendləri əldə etməyə qadir olan məhz Çindir — o cümlədən Vaşinqtonun guya “qorumağa çalışdığı” Arktika bölgəsində.

Qərb yarımkürəsində baş verən hər yeni və gözlənilməz strateji səhv — Venesuela liderinin oğurlanmasından tutmuş NATO üzvü olan müttəfiqin ərazisinin ələ keçirilməsi ilə bağlı müzakirələrə və Kanadanı tabe etdirmə hədələrinə qədər — Çin üçün əvvəllər ağlasığmaz olan yeni təsir və çıxış kanalları açır.

Trampın son anda geri çəkilmək və ya dövlət idarəçiliyinə marağını itirmək vərdişi ilə özünü ovutmağa meylli olanlar üçün onun “yarımkürə müdafiəsi” siyasətinə kəskin dönüşü ciddi narahatlıq siqnalı kimi qəbul edilməlidir.

Nə Trampın tariflər üzrə son geri addımı, nə də Qrenlandiya ilə bağlı elan edilən razılaşma çərçivəsi Pekinin xeyrinə işləyən daha geniş prosesləri dayandıra bilər. Dünya müharibədən sonrakı beynəlxalq nizamın parçalanması ilə üz-üzədir və Çin faktiki olaraq yaranan boşluğu nisbətən sabit və proqnozlaşdırılan böyük güc kimi doldurur. Bu mərhələdə Pekin sadəcə kənardan izləyə bilər — rəqibinin qarşısı alına biləcək strateji səhvlərə yol verdiyini müşahidə edərək".

O vurğulayıb ki, Çin Silahlı Qüvvələri artıq Tayvan ətrafında artan hərəkət azadlığından faydalanır:

"Bu da qismən ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin mühüm resurslarının Karib hövzəsinə və Yaxın Şərqə yönəldilməsi ilə bağlıdır. Tramp Qrenlandiya–İslandiya–Böyük Britaniya dəhlizinin (GIUK gap) və Panama kanalının təhlükəsizliyinin ABŞ-ın milli maraqları baxımından həyati əhəmiyyət daşıdığını deməkdə haqlıdır. Bu strateji boğazların potensial rəqibin nəzarətinə keçməsinin və ya bağlanmasının qarşısının alınması doğrudan da daxili təhlükəsizlik məsələsidir.

Lakin onun impulsiv addımları — tariflər və işğal hədələri — paradoksal şəkildə Çinin mövqelərini daha da gücləndirir".